In de voetsporen van Richardus Rikkert

Donderdagmiddag 30 april bezocht Hilversummer Ton Scherpenzeel — een nazaat van Richardus Rikkert — onder een stralende voorjaarszon Laren om de plekken te bekijken waar zijn voorvader rond 1800 woonde en werkte.

Richardus was kleermaker en verrichtte geregeld werkzaamheden op Huis Verwolde. Uit archiefstukken blijkt dat hij betrokken raakte bij een omvangrijke diefstalzaak rond het landgoed. Er verdwenen onder meer ijzer, lood, linnengoed, kledingstukken en andere goederen, die later deels in Zutphen en Lochem werden verkocht of beleend. De straf die volgde was uitzonderlijk zwaar: twaalf jaar tuchthuis, geseling en bovendien verbanning uit Gelderland. Uit de stukken komt ook naar voren dat zijn gezin daarna in moeilijke omstandigheden terechtkwam en dat Rikkert later probeerde in Rotterdam zijn leven opnieuw op te bouwen.

Op Huis Verwolde verzorgde gids Sietze Pen, tevens secretaris van het Historisch Genootschap, een privé-rondleiding. Daarbij werden niet alleen de woonvertrekken van de familie Van der Borch bezocht, maar ook de werkruimten van het personeel en de zolder waar Richardus ooit werkte aan de reparatie van een vloerkleed.

links Sietze Pen, rechts Ton Scherpenzeel

Daarna werden onder andere de locatie van de oude pastorie en de boerderij van schoolmeester Haarman bezocht. Vooral het smalle paadje tussen de velden richting het kasteel maakte indruk. In de stilte van het landschap was het haast voorstelbaar hoe Richardus hier ruim twee eeuwen geleden gelopen moet hebben — misschien met verborgen goederen onder zijn arm, weg van het kasteel. Even leek het verleden er nog tastbaar aanwezig.

Toch ontbreken er in deze historische legpuzzel nog altijd enkele belangrijke stukjes. Vooral het mysterie rond een mogelijke erfenis uit Amsterdam wacht nog op opheldering. De werkgroep Laren zal de komende tijd verder onderzoek doen in de oude diaconieboeken van de Hervormde kerk, onder meer naar de uitbesteding van de vrouw en kinderen van Rikkert.

Aan het einde van de middag gaf Ton aan het bijzonder te hebben gevonden om weer een stukje dichter bij zijn voorvader te zijn gekomen. Hij hoopt ooit het complete verhaal van Richardus met ons te kunnen delen. Voor een voorlopig verslag van zijn zoektocht klik op deze link.

Verslag: werkgroep Laren